Methode Urlings en van der Linden
Zorgvuldig duiden en afstemmen bij hoog complexe begeleidingsvragen
Binnen de begeleiding van ouder wordende mensen met een verstandelijke beperking kan sprake zijn van situaties waarin gedrag complex, moeilijk verstaanbaar of belastend wordt. In veel gevallen ontstaat er ruimte wanneer begeleiding wordt vormgegeven vanuit respectvol omgaan met de ander, zoals binnen Methode Urlings. Door verwachtingen bij te stellen en aan te sluiten bij de eigenheid, behoeften en belevingen van de persoon, kan gedrag veranderen of verminderen.
In een aantal situaties blijft gedrag echter ernstig en ontwrichtend, ondanks deze zorgvuldige manier van begeleiden. Dit kan het geval zijn wanneer meerdere kwetsbaarheden samenkomen, zoals bij specifieke psychogeriatrische aandoeningen of psychiatrische problematiek. Juist in deze situaties vraagt de begeleiding om verdere verdieping, gezamenlijke duiding en multidisciplinaire afstemming.
Methode Urlings en van der Linden is ontwikkeld als een verdiepend kader voor deze hoog complexe begeleidingsvragen. De methode is gezamenlijk ontwikkeld door Harry Urlings en Lydia van der Linden en bouwt voort op de uitgangspunten van Methode Urlings, met aanvullende aandacht voor psychogeriatrische en psychiatrische factoren.
Zorgvuldig en multidisciplinair onderzoeken
Binnen Methode Urlings en van der Linden staat een methodische, multidisciplinaire werkwijze centraal. Deze werkwijze biedt houvast om complex gedrag zorgvuldig te onderzoeken en te duiden.
Samen met betrokken professionals wordt gekeken naar wat zichtbaar is in gedrag en functioneren, welke informatie bekend is en waar nog vragen of zogenoemde ‘witte vlekken’ bestaan. Van daaruit ontstaat ruimte om mogelijke verklaringen te onderzoeken en om begeleiding en, waar passend, behandeling zorgvuldig af te stemmen.
Deze werkwijze ondersteunt professionals om niet te snel te handelen, maar eerst te begrijpen wat de situatie vraagt.
Om dit zorgvuldig onderzoeken te ondersteunen, wordt binnen Methode Urlings en van der Linden gebruikgemaakt van een schematische weergave.
Deze weergave helpt om gezamenlijk overzicht te houden bij complexe begeleidingsvragen en om verschillende perspectieven naast elkaar te blijven zien. Het schema is een stappenplan dat uitnodigt om te blijven kijken, duiden en afstemmen, steeds opnieuw en in samenhang.
Stapsgewijs verdiepen zonder te vereenvoudigen
Ter ondersteuning van dit proces wordt gewerkt met een stapsgewijze benadering bij complex gedrag. Deze stappen helpen om overzicht te behouden en niets over het hoofd te zien. Ze richten zich onder andere op: het zorgvuldig beschrijven van gedrag en situaties, het in kaart brengen van ontbrekende of onduidelijke informatie, het verzamelen en duiden van relevante medische, psychologische en sociale factoren, het gezamenlijk onderzoeken van mogelijke oorzaken, het afstemmen van begeleidings- en behandelaanpak en het evalueren en bijstellen van afspraken.
Deze werkwijze ondersteunt professionals om niet te snel te handelen, maar eerst te begrijpen wat de situatie vraagt.
Verdiepende kennis en praktische ondersteuning
Methode Urlings en van der Linden biedt daarnaast verdiepende kennis over psychogeriatrische en psychiatrische problematiek die kan samenhangen met complex gedrag bij het ouder worden. Onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn onder andere stemmingsproblemen, agressie, angst- en dwangklachten, psychotische verschijnselen, slaapproblemen, hechtingsproblematiek en aan autisme verwante stoornissen.
Ter ondersteuning van het handelen zijn praktische hulpmiddelen ontwikkeld, zoals pluskaarten, die richting geven aan begeleiding en behandeling bij specifieke problematieken. Deze hulpmiddelen vullen het bestaande ‘gereedschapskoffertje’ aan en ondersteunen professionals bij het zorgvuldig blijven afstemmen op de persoon en de context.
Blijven kijken, begrijpen en afstemmen
Ook binnen Methode Urlings en van der Linden blijft respectvol omgaan met de ander het uitgangspunt. De methode biedt geen snelle oplossingen, maar ruimte om complexiteit te begrijpen, te verdragen en gezamenlijk te duiden, met als doel begeleiding en ondersteuning die recht doet aan wie iemand is en aan wat deze levensfase vraagt.
"Voor elk individu een zo goed mogelijke oude dag"
Literatuur
Urlings, H., Urlings, C., & van der Linden, L. (2007, 2022). Methode Urlings en van der Linden:
Geriatrische kennis over en begeleiding van gedragsproblemen bij oudere en dementerende mensen met verstandelijke beperkingen. Heerlen: URLINGS for U.
Verenso, NIP. (2018). Probleemgedrag bij mensen met dementie.